Clean Industrial Deal
Soort
- Wet
Bijgewerkt op
(verwachte) invoeringsdatum
Samenvatting
Europees initiatief dat de verduurzaming van de industrie versnelt via innovatie, investeringen en regelgeving. Het is geen nieuw wetgevend pakket, maar bundelt bestaande en nieuwe beleidsinitiatieven.
Het is een strategisch beleidskader dat gericht is op het versnellen van de verduurzaming van de Europese industrie en het versterken van het concurrentievermogen.
Betekenis
Dit beleid richt zich voornamelijk op hernieuwbare en schone energie, circulariteit, investeringen en innovatie. Er zijn zes economische factoren die dit mogelijk moeten maken zoals toegang tot betaalbare energie en Circulaire economie en toegang tot materialen.
De Clean Industrial Deal heeft als doel om de EU tegen 2030 wereldleider te maken op het gebied van de circulaire economie. Dit willen ze bereiken door zich te richten op optimaal gebruik van schaarse middelen, minder afhankelijkheden en meer veerkracht.
Het doel is om het circulaire materiaalgebruik te verhogen van 11,8% naar 24% in 2030 en de recyclingcapaciteit uit te breiden, inclusief een recyclingdoelstelling van 25% voor kritieke grondstoffen. Dit leidt tot minder afval, lagere kosten, minder CO₂-uitstoot en een duurzamer industrieel model dat het milieu en de concurrentiekracht versterkt.
Er volgen belangrijke acties, zoals de uitvoering van de verordening kritieke grondstoffen met een lijst strategische projecten en een EU-centrum voor gezamenlijke grondstoffeninkoop.
In 2026 volgt nieuwe wetgeving om de transitie te versnellen via harmonisatie van einde-afvalcriteria, uitbreiding van producentenverantwoordelijkheid, circulaire aanbesteding, ecologisch ontwerp en verplichte toepassing van gerecyclede materialen.
Daarnaast worden maatregelen genomen om storten te verminderen, exportbeperkingen te analyseren, recycling van zwarte massa te verbeteren en samenwerking via ‘circulariteitshubs’ te stimuleren.
Ook onderzoekt de Commissie grondstoffenstromen en btw-regels voor gebruikte goederen worden herzien.
Status wet/regel/beleid
Beleid
Beleidsprogramma
Wetgeving inzake circulaire economie (verordening)
Q4 2026
EU-centrum voor kritieke grondstoffen
Q4 2026
Groen btw-initiatief (herziening btw-regels voor gebruikte goederen)
Q4 2026
Transregionale Circulariteitshubs
Q4 2026
KPI: circulair materiaalgebruik verhogen van 11,8% naar 24%
Doelstelling voor 2030
Nader onderzoek nodig
Omdat het zo groot is. Per product gaan bekijken omdat er waarschijnlijk veel bij de bedrijfsbranche terechtkomt.
Juridische en beleidsmatige aandachtspunten
Nederland ondersteunt de CID en ziet kansen in betaalbare energie, circulaire economie en strategische investeringen
CE wetgeving die hieruit voortkomt:
Ecodesign Work Plan adoption (16 April 2025)
EU CRMs Centre for joint purchases and management of strategic stockpiles (Q4 2026)
Circular Economy Act (Q4 2026)
Green VAT initiative (Q4 2026)
Trans-Regional Circularity Hubs (Q4 2026)
Impact op VTH-A
Vergunningen
De Clean Industrial Deal is een Europees beleidsdocument en heeft geen juridische status als wetgeving.
Mogelijke impact ontstaat pas wanneer onderdelen ervan worden verankerd in Europese of nationale wetgeving. Denk hierbij aan:
-Nieuwe CE-wetgeving (2026) verplicht digitalisering van sloopvergunningen en audits voorafgaand aan sloopwerkzaamheden. Dit zou dus een proces veranderingen kunnen betekenen.
-Harmonisatie van einde-afvalcriteria kan leiden tot meer aanvragen voor projecten die afval omzetten in secundaire grondstoffen. Er kunnen hierdoor ook wijzigingen plaats vinden waardoor nieuwe vergunningen kunnen wijzigen.
-Vergunningen voor recyclinginstallaties, hergebruik en verwerking van kritieke grondstoffen kunnen toenemen door investeringen van de EU.
-vergunningen voor batterijen kunnen misschien wijziging door nieuwe maatregelen voor zwarte massa.
-OD’s kunnen betrokken raken bij vergunningverlening voor projecten rond kritieke grondstoffen en circulaire hubs.
– naast het circulaire gedeelte heeft deze nieuwe verklaring ook invloed op de vergunningen energie. Ze willen het proces van vergunningen versnellen en meer gaan investeren in bedrijven die hernieuwbare energie maken of gebruik willen maken van schone technologieën.
Toezicht en handhaving
Mogelijke Impact:
– Toezicht op naleving van nieuwe CE-wetgeving, zoals de verplichte toepassing van gerecyclede en biogebaseerde materialen, kan alleen plaatsvinden als deze eisen zijn vastgelegd in de vergunning of directwerkende wetgeving
– Naleving van nieuwe wetgeving over einde-afvalcriteria is mits deze eisen zijn vastgelegd in vergunningen of in directwerkende wetgeving.
– Waarschijnlijk meer toezicht op sloopprojecten door verplichte audits en digitalisering.
– Monitoring van gescheiden inzameling op basis van nieuwe maatregelen is mits deze verplichtingen zijn vastgelegd in vergunningen of in directwerkende wetgeving.
– Specifieke maatregelen voor “zwarte massa” (batterijrecycling) zullen om extra toezicht vragen vanwege gevaarlijke eigenschappen mits vastgelegd in vergunningen of in directwerkende wetgeving. Grote kans dat deze anders naar het buitenland toe gaan, evt. via een statiegeldsysteem.
– Er is mogelijk extra toezicht nodig door nieuwe CE-wetgeving en subsidies die vrijkomen, waardoor meer bedrijven betrokken raken. Dit kan alleen als de verplichtingen zijn vastgelegd in vergunningen of in directwerkende wetgeving. De EU is hiervoor relatief duur en zal waarschijnlijk grotendeels worden ondermijnd door goedkopere alternatieven uit China, zoals nu al zichtbaar bij plasticrecycling
Advies
Mogelijke impact:
– Advies geven aan partners over de impact van de implementatie van nieuwe CE-wetgeving en harmonisatie van afvalcriteria.
– Ondersteunen van bedrijven bij overgang naar circulaire processen en voldoen aan producentenverantwoordelijkheid door bijvoorbeeld informatie verstrekking via partners of vooraf bij vergunningaanvragen.
– Partners informeren over de EU KPI’s (circulair materiaalgebruik van 11,8% naar 24%)om het in hun regionale strategieën te implementeren.
– Voorbereiden op impact van btw-herziening voor gebruikte goederen en nieuwe aanbestedingscriteria voor interngebruik.
Documenten
Vragen?
Heb je vragen over de wetwijzer? Neem dan contact op met het team Circulaire Economie.