Nationaal Programma Circulaire Economie
(NPCE)
Soort
- Wet
Bijgewerkt op
(verwachte) invoeringsdatum
Samenvatting
Nationaal beleidskader dat een versnelling naar een volledig circulaire economie in 2050 beoogt via gerichte beleidsmaatregelen en intensieve samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. De wetgeving versterkt daarmee structurele aandacht voor circulaire economie, wat kan leiden tot groeiende vraag van partners en bedrijven en vereist dat OD’s beschikken over diepgaande kennis van circulair ondernemen.
Betekenis
Tussenstap 2030 = halvering van het gebruik van primaire abiotische grondstoffen in 2030.
Het programma richt zich op vier beleidsknoppen: verminderen, vervangen, verlengen en verwerken van grondstoffen. Er zijn concrete doelen en maatregelen uitgewerkt per sector, waaronder elektronica, meubels, textiel, verpakkingen, kunststoffen en bouw.
Er ligt een focus op gesloten kringlopen, waard behoud, hergebruik en minimale afvalproductie binnen planetaire grenzen.
Maatregelen zijn: beprijzen (milieuschadebelasting, heffing fossiele grondstoffen), normerend (productpaspoort, circulair ontwerp, eigenaarschap), stimulerend (subsidies, circulair inkopen, vouchers) en fiscale hervorming (‘de vervuiler betaalt’, waardering ecosysteemdiensten).
n 2026 vervalt de Subsidieregeling Circulaire Ketenprojecten. Maatregelen richten zich op strengere Ecodesign-regels, reparatie (Right to Repair), steun voor circulaire ambachtscentra, Denim Deal en campagnes voor tweedehands kleding. Er loopt een vrijwillige UPV voor landbouwfolies (evaluatie 2026) en voorbereidingen voor UPV’s voor luiers, incontinentiemateriaal en wegwerpplastics. Daarnaast worden verpakkingsregels herzien en diverse pilots uitgevoerd.
Status wet/regel/beleid
Beleidsprogramma
Het programma wordt dit jaar (2025) geactualiseerd en zal normerende, stimulerende en beprijzende beleidsinstrumenten bevatten.
Nader onderzoek nodig
Nee, wel herevalueren in 2026
Juridische en beleidsmatige aandachtspunten
Dit alles is nog privatelijk recht.
Wetten en beleid die o.a. hieruit gestimuleerd zijn:
– Circulaire economie wet (Modernisering van de Wet milieubeheer (Wm) om circulaire principes wettelijk te verankeren.)
– Wetgevingsagenda Circulaire Economie (Overzicht van alle CE-gerelateerde wetsvoorstellen en instrumenten die in deze periode worden ontwikkeld.)
– Een van de ondersteuningsinstrumenten uit het NPCE is de Subsidieregeling Circulaire Ketenprojecten (CKP).
Impact op VTH-A
Vergunningen
NPCE vormt de basis voor toekomstige CE-wetgeving en vraagt om interne afstemming en kennisopbouw. De directe impact op vergunningverlening is nu beperkt, maar neemt toe zodra nieuwe regels zoals de CE-wet en Right to Repair worden ingevoerd; deze worden dan apart opgenomen.
Toezicht en handhaving
NPCE vormt de basis voor toekomstige CE-wetgeving en vraagt om afstemming en kennisopbouw binnen Omgevingsdiensten. De impact op toezicht en handhaving is nu beperkt, maar neemt toe zodra nieuwe regels zoals de CE-wet en Right to Repair worden ingevoerd, deze worden dan apart opgenomen. Tot die tijd is onze rol adviserend, niet controlerend.
Advies
Er wordt verwacht dat er meer samenwerking komt tussen afdelingen en maatschappelijke partners. Nieuwe kennis en vaardigheden zijn nodig om systeemdenken, ketenkennis en innovatiegericht te kunnen werken binnen CE.
NPCE-ambities bieden aanknopingspunten voor gesprekken met gemeenten, provincies en partners. Het is belangrijk dat gemeenten goed geïnformeerd zijn over dit beleid en begrijpen dat deze beleidsambities privaatrechtelijk van aard zijn en niet bestuursrechtelijk.
Vragen?
Heb je vragen over de wetwijzer? Neem dan contact op met het team Circulaire Economie.